Menderes’in Uçak Kazası ve Yaralı İmzaladığı Londra Antlaşması

Kıbrıs Raporu
Kıbrıs Raporu Görüntülemeler
3 dk okuma süresi
Türkiye’nin 9. Başbakanı merhum Adnan Menderes

Kıbrıs görüşmeleri için Londra’ya seyahat eden Türkiye’nin 9. Başbakanı Adnan Menderes, geçirdiği uçak kazasından mucize eseri yaralı olarak sağ kurtulmuş, “Kıbrıs Cumhuriyeti’nin temellerini atacak “Londra Antlaşması”nı hasta yatağında imzalamıştı.

Kıbrıs sorununa kalıcı çözüm getirmek için düzenlenen bir dizi görüşmenin ilk ayağı İsviçre’de yapılmış ve 11 Şubat 1959’da Türkiye ve Yunanistan arasında Zürih Anlaşması imzalanmıştı.

Bir sonraki görüşmenin, adadaki diğer garantör devlet İngiltere’nin refakatinde Londra’da yapılması planlanmıştı. Zirvenin amacı yeni kurulacak bağımsız “Kıbrıs Cumhuriyeti”ni resmi olarak ilan edecek nihai anlaşmayı imzalamaktı.

Türkiye’nin 9. Başbakanı merhum Adnan Menderes ve beraberindeki heyet, Londra’daki zirveye katılmak üzere saat 09.30’da Ankara Esenboğa Havalimanı’ndan kalkan “TC-SEV” isimli Türk Havayolları uçağı ile hareket etti. İtalya’nın başkenti Roma’ya yakıt ikmali için uğrayan uçak ardından Londra’ya doğru yeniden havalandı.

Londra’daki Heathrow Havalimanı’na inmek üzereyken yoğun sis nedeniyle Gatwick Havalimanı’na yönlendirilen uçak iniş sırasında kontrolden çıkarak Newdigate köyü yakınlarında ormanlık bir alana düştü. Ağaçlara çarpan uçağın iki kanadı koparken, dev kütlesi de ters döndü.

Yunanistan Başbakanı Konstantin Karamanlis’i getiren uçak ise bu kazadan sadece 15 dakika sonra Gatwick Havalimanı’na sorunsuzca iniş yapmayı başardı.

Londra Antlaşması Hastanede İmzalandı

Dünya kamuoyunda büyük yankı uyandıran kaza sonucu 5 mürettebat, 9 yolcu hayatını kaybederken, Başbakan Menderes kazadan mucize eseri yaralı olarak kurtuldu.

London Clinic’te tedavi altına alınan Menderes, hastanede tedavi altında olduğu sırada Londra Antlaşması’nı da imzaladı.

İngiliz basını kazanın hemen ardından 19 Şubat 1959’da imzalanan ve “Kıbrıs Cumhuriyeti’nin bağımsız bir devlet olarak 16 Ağustos 1960 tarihinde kurulmasını” sağlayan Londra Anlaşması’na sayfalarında yer verdi.

20 Şubat 1959 tarihli Daily Mail gazetesi “Başucu Anlaşması” başlığıyla manşetten duyurduğu haberinde, “Menderes’in tedavi gördüğü klinikteki odasında İngiltere Başbakanı Harold Macmillan ve Yunanistan Başbakanı Konstantin Karamanlis ile Londra Anlaşması’na imza attığını” yazdı.

Uçak Kazasından Kurtuldu, İki Yıl Sonra İdam Edildi

Mart başında taburcu olduktan sonra, İstanbul’a döndüğünde binlerce kişi tarafından karşılanan Menderes, Ankara’ya trenle döndü.

Kaza öncesi, Menderes’in partisi Demokrat Parti ile Cumhuriyet Halk Partisi arasındaki ilişkiler oldukça gergindi. Ancak Menderes’in kazadan sağ olarak kurtulması, kısa bir süreliğine de olsa iki parti arasında bir yumuşama sağladı.

Ankara’da onu karşılayanlar arasında Celal Bayar ve İsmet İnönü başta olmak üzere birçok muhalif isim de vardı. 

Kaza sonrası oluşan olumlu atmosfer uzun sürmedi. 27 Mayıs 1960’ta askeri darbeyle hapsedilen Başbakan Menderes, 17 Eylül 1961’de askeri idare tarafından idam edildi.

Yazıyı paylaş
Yorum Bırakın

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir