Baf’taki “Andreas Papandreu Hava Üssü”nün özellikle kriz dönemlerinde NATO, ABD ve İsrail kuvvetlerini misafir edebilecek şekilde yeniden yapılandırıldığı iddia edildi.
Doğu Akdeniz’deki askeri dengeleri kökten sarsacak ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye’nin güvenlik denklemini doğrudan etkileyecek kritik bir gelişme yaşanıyor.
Güney Kıbrıs’ta yayınlanan Simerini Gazetesi’nin manşetten duyurduğu habere göre, Baf’ta bulunan Andreas Papandreu Hava Üssü, artık bir Rum askeri tesisinden ziyade, bir “Amerikan-Müttefik Üssü” kimliğine bürünüyor.
Ankara’ya Karşı “Baf” Hamlesi: İncirlik’in Alternatifi mi?
Haberin en can alıcı noktası, Baf Üssü’nün stratejik konumunun İncirlik Hava Üssü’ne bir alternatif veya “esnek yedek” olarak kurgulanması. Washington’ın, Türkiye ile yaşadığı diplomatik gerilimlerde İncirlik’in kullanımına dair kısıtlamalarla karşılaşma ihtimaline karşı, Baf’ı “sigorta” olarak gördüğü belirtiliyor. Bu durum, Türkiye’nin bölgedeki caydırıcılığına ve “Mavi Vatan” doktrinine yönelik açık bir meydan okuma olarak yorumlanıyor.
İngiliz Tekeli Kırılıyor, İsrail’e “Stratejik Derinlik” Geliyor
ABD’nin Baf’a doğrudan yerleşmesiyle adadaki “İngiliz tekeli” (Ağrotur ve Dikelya İngiliz Üsleri) kırılırken, İsrail ordusu için de bölgede hayati bir lojistik derinlik oluşturuluyor. Özellikle Orta Doğu’daki krizlerde Baf, İsrail ve NATO kuvvetleri için güvenli bir “liman ve ikmal noktası” işlevi görecek.
30 Milyon Euroya “Akıllı Üs”
Güney Kıbrıs yönetiminin bu devasa maliyeti (30 milyon euro) nasıl karşılayacağı ise tam bir pazarlık konusu. Masadaki en güçlü senaryo, Rum yönetiminin bu parayı kendi bütçesinden ödemesi, ancak karşılığında ABD’den silah ambargosunun tamamen kaldırılmasını ve ileri teknoloji Amerikan silah sistemlerinin (F-16 modernizasyonu veya füze sistemleri gibi) adaya getirilmesini garanti altına alması.
KKTC İçin Ne Anlama Geliyor?
Güney Kıbrıs’ın hızla silahlanması ve adanın güney yarısının bir “NATO karakoluna” dönüştürülmesi, KKTC ve Türkiye açısından bölgedeki “askeri dengesizliği” tetikleme potansiyeli taşıyor. Baf Üssü’nün bu yeni kimliği, garantör ülke olan Türkiye’nin adadaki askeri varlığının ne kadar hayati olduğunu bir kez daha kanıtlarken; KKTC’de de Geçitkale ve İskele gibi stratejik noktaların önemini artırıyor.
Hukuki Çıkmaz: 1960 Antlaşmaları ve “Üçüncü Ülke” Yasağı
ABD ile girilen bu derin askeri angajman, “Kıbrıs Cumhuriyeti”nin kuruluş felsefesini oluşturan ve Türkiye, Yunanistan ile Birleşik Krallık’ın “Garantör” sıfatıyla imzaladığı “Garanti ve İttifak Antlaşmaları” ile doğrudan çelişiyor. Uzmanlar, Pentagon kaynaklı bu finansman ve yapılaşma hamlesinin şu üç temel hukuki çizgiyi ihlal ettiğine dikkat çekiyor
1 – Siyasi ve Askeri Bütünlük İlkesi (Garanti Antlaşması Madde 1 ve 2): Antlaşma uyarınca Kıbrıs, adanın bağımsızlığını ve güvenliğini tehlikeye atacak her türlü askeri ittifaktan kaçınmayı taahhüt etmiştir. Rum yönetiminin bir süper güçle “Savunma İş Birliği Yol Haritası” çizmesi, adanın tarafsızlığına ve güvenliğine yönelik “tek taraflı bir statü değişikliği” olarak yorumlanıyor.
2 – Askeri Dengenin Korunması (İttifak Antlaşması): 1960 sistemi, adada sadece Türkiye ve Yunanistan’ın (belirlenen kotalar dahilinde) askeri birlik bulundurmasına izin verirken, İngiltere’nin varlığını ise “Egemen Üs Bölgeleri” ile sınırlandırmıştır. Üçüncü bir ülkenin adada askeri altyapı inşa etmesi, yığınak yapması veya personeline “West Point” gibi kapıları açarak orduyu doktrinel olarak kendine bağlaması, antlaşmadaki “üçüncü ülke yasağını” fiilen kadük bırakmaktadır.
3 – “Fiili İttifak” ve Statü İhlali: Uluslararası hukukçular, bir devletin askeri üslerinin başka bir devlet tarafından finanse edilip modernize edilmesini “fiili bir askeri ittifak” olarak tanımlıyor. Bu durum, 1960 sisteminin temelini oluşturan ve adadaki askeri dengenin korunmasını öngören statüyü kökten sarsıyor.
