Norveç’in 1959’dan bu yana uyguladığı Güney Kıbrıs’a yönelik silah ambargosunu kaldırması, adada silahlanma tartışmalarını alevlendirdi. Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, kararın çözüm sürecine zarar vereceğini belirterek, “İhtiyaç daha fazla silah değil, daha fazla diyalog ve uzlaşıdır” dedi.
Norveç hükümeti, 1959’dan bu yana yürürlükte olan Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ne (GKRY) yönelik silah satış yasağını kaldırma kararı aldı.
Güney Kıbrıs’ta son yıllarda artan askeri iş birliği ve silahlanma faaliyetlerini cesaretlendiren karar, Kıbrıs’taki güç dengeleri ve barış süreci açısından endişelere yol açtı.
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, kararın “çözüm arayışlarına zarar vereceğini” belirterek, bu dönemde ihtiyaç olanın “silahlanma değil, diyalog ve uzlaşı kültürü” olduğunu söyledi.
Erhürman: Daha Çok Silahlanmaya Değil, Diyalog ve Uzlaşıya İhtiyaç Var
Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan açıklamada Erhürman, “Çözüm arayışı konusunda samimiyet varsa, fark edilmelidir ki bu dönemde ihtiyaç daha çok silahlanma değil, daha fazla diyalog ve uzlaşı kültürünün yeşermesidir” ifadelerini kullandı.
Erhürman, uluslararası topluma da çağrıda bulunarak, “Adil ve kalıcı bir çözüm hedefleniyorsa, adanın güneyinde hızlanan bu silahlanma girişimleri konusunda hassasiyet gösterilmesi gerekmektedir” dedi.
Norveç’in kararını “son dönemde Rum Yönetimi’nin art arda attığı askeri iş birliği ve savunma yatırımı adımlarına eklenen yeni bir unsur” olarak değerlendiren Erhürman, bunun yalnızca Kıbrıslı Türklere değil, Kıbrıslı Rumlara da fayda sağlamayacağını vurguladı.
“Bu gelişmeler bölgede kalıcı istikrar ve barış arayışlarına olumsuz yansımaktadır” diyen Erhürman, ada genelinde çözüm atmosferi yaratılmasının hedeflendiği bir dönemde bu tür kararların “yanlış mesajlar verdiğini” söyledi.
GKRY: Savunma İş Birliği Açısından Önemli bir Adım
Rum basınındaki haberlere göre; Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide, kararı Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis’e yaptığı telefon görüşmesiyle aktardı. Hristodulidis, sosyal medya platformu X’te yaptığı açıklamada kararı memnuniyetle karşıladığını belirterek, “Bu adım, savunma iş birliğimizin güçlendirilmesi açısından önemlidir” dedi.
Bir Rum hükümet kaynağı ise Rum Haber Ajansı KİPE’ye yaptığı açıklamada, 1959’dan bu yana yürürlükte olan ambargonun kaldırılmasının “özel siyasi ve diplomatik önemi bulunan bir karar” olduğunu söyledi.
Arka Plan: ABD, 33 Yıllık Ambargoyu 2020’de Kaldırmıştı
ABD, 1987’den itibaren bütün Kıbrıs’ı kapsayacak şekilde uyguladığı silah ambargosunu 2020’de kısmen, 2022’de ise tamamen kaldırmıştı.
ABD’nin ardından gelen Norveç kararı, Rum Yönetimi’nin son yıllarda yoğunlaştırdığı askeri modernizasyon ve savunma diplomasisi faaliyetlerinin yeni bir halkası olarak değerlendiriliyor.
Eide’nin Rolü Tartışma Yarattı
Kararı açıklayan Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide, 2014–2017 döneminde BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Danışmanı olarak görev yapmış, Crans Montana görüşmelerinde sürecin kilit isimlerinden biri olmuştu.
Eide’nin “barış için çalıştığı bir coğrafyaya bugün silah satışına izin veren bir kararın altına imza atması” Rum basını tarafından olumlu karşılansa da, KKTC tarafında “çifte standart” tartışmalarını gündeme getirdi.
