ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı eş zamanlı hava harekâtı İran’ın askeri altyapısını ve siyasi liderliğini hedef aldı. İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ile eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad’ın öldüğü doğrulandı. Tahran, İsrail ve bölgedeki ABD üslerine füze yağdırdı. Kriz artık iki ülke arasındaki gerilimin ötesinde, bölgesel savaşa dönüşmüş durumda.
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve İsrail, 28 Şubat Cumartesi sabahı İran’a koordineli bir askeri operasyon başlattı. Başkent Tahran başta olmak üzere İsfahan, Kum ve Kerec’te askeri üsler, istihbarat merkezleri, füze rampaları ve hükümet bağlantılı stratejik tesisler hedef alındı.
ABD Başkanı Donald Trump operasyonu “büyük çaplı muharebe harekatı” olarak tanımladı. İran’ın nükleer tesislerinin B-2 bombardıman uçaklarıyla vurulduğunu açıklayan Trump, “Bunu yapmasaydık iki hafta içinde nükleer silaha sahip olacaklardı” dedi. İran yönetimini “tarihteki en şiddet yanlısı rejimlerden biri” olarak niteleyen Trump, saldırıların planlananın ötesinde ilerlediğini savundu.
Washington, operasyonun “önleyici ve zorunlu” olduğunu ileri sürerken, İran bunu “egemenliğe açık savaş ilanı” olarak tanımladı.
Hamaney ve Ahmedinejad Öldü: İran’da Rejim Sarsıntısı
Trump’ın açıklamasının ardından Tahran yönetimi, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in saldırılarda hayatını kaybettiğini doğruladı. Ülkede 40 günlük yas ilan edildi.
Kısa süre sonra İran’ın yarı resmi Mehr News Agency, 2005-2013 yılları arasında cumhurbaşkanlığı yapan Mahmud Ahmedinejad’ın da İsrail saldırısında öldüğünü duyurdu.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Ali Hamaney’in ölümü sonrası yeni liderin seçilmesine kadar “Velayet-i Fakih” makamının görevlerini yürütecek “Geçici Liderlik Konseyi”nin görevine başladığını belirtti.
İran’dan Çok Cepheli Misilleme: Çok Sayıda Ülkeye Eş Zamanlı Saldırı
Tahran yönetimi saatler içinde saldırılara karşılık verdi. İsrail’e balistik füzeler ve insansız hava araçları fırlatıldı. İsrail hava savunma sistemleri birçok mühimmatı havada imha ettiğini açıkladı. Ancak Tel Aviv’den gelen görüntüler şehirde tam anlamıyla bir kaos yaşandığını ortaya koyuyor.
İran ordusu ayrıca Irak’taki ABD üslerini bombaladı. Körfez hattında Bahreyn, Katar, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman ile Ürdün ve Suudi Arabistan’daki ABD askeri varlıklarının hedef alındığı bildirildi. İranlı yetkililer saldırıların bölge ülkelerine değil, o ülkelerdeki ABD varlığına yönelik olduğunu savundu.
İran, Hürmüz Boğazı’nı Gemi Trafiğine Kapattı
Saldırıların devam etmesi üzerine İran, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın tüm gemi trafiğine kapatıldığını açıkladı. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık üçte birinin geçtiği bu kritik su yolunda deniz trafiğinin durma noktasına gelmesi, küresel enerji piyasalarında şok etkisi yarattı. Bölgedeki gemi trafiği durma noktasına geldi.
“Abraham Lincoln Uçak Gemisi Vuruldu” İddiası
Öte yandan İran’ın ABD’ye ait USS Abraham Lincoln uçak gemisini 4 füzeyle vurduğu iddiası ise ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yalanlandı. Washington, geminin zarar görmediğini açıkladı. Çin basınına yansıyan haberlere göre atılan füzeler gemiyi isabet aldı.
Ağır Bilanço: Sivil Kayıplar Artıyor
İlk iki günde 200’den fazla İran vatandaşının hayatını kaybettiği, 747’den fazla kişinin yaralandığı bildirildi. Güney İran’daki Minab kentinde bir ilkokula düzenlenen saldırıda en az 108 çocuğun öldüğü yönündeki haberler uluslararası kamuoyunda şok etkisi yarattı.
ABD tarafı ise operasyonlarda 3 Amerikan askerinin öldüğünü, 5 askerin ağır yaralandığını duyurdu. Trump, saldırılarda 48 İranlı liderin hayatını kaybettiğini açıkladı.
