Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias’ın, donanma gücünün Türk İHA’ları karşısında yetersiz kaldığını itiraf ederek açıkladığı “Ege’yi adalar üzerinden füzelerle kapatma” planına, Ankara’dan sert ve kararlı bir karşılık geldi.
Ankara-Atina ilişkileri, Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias’ın Ege Denizi’ne yönelik radikal askeri doktrin değişikliği açıklamalarıyla yeni bir stres testine tabi tutuluyor.
Ege adalarının silahlandırılması tartışmalarını yeni bir boyuta taşıyan Dendias, adaları birer “mobil füze kalesine” dönüştürerek Ege Denizi’ni karadan kapatmayı hedeflediklerini duyurdu. Bu revizyonist çıkışa Ankara’nın yanıtı ise, diplomatik nezaket sınırları içerisinde ancak askeri kararlılığı en üst perdeden vurgulayan “Tehdidi bertaraf ederiz” resti oldu.
Atina’da “Türk İHA’sı” Sendromu ve Yeni Doktrin
Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias, Atina’da katıldığı bir etkinlikte yaptığı konuşmada, Türk savunma sanayisinin özellikle İnsansız Hava Araçları (İHA) alanındaki gelişiminin, Yunan donanmasının klasik savunma anlayışını “anlamsız ve pahalı” hale getirdiğini itiraf etti. Dendias, Ege’deki yeni stratejilerini, adaların yoğun şekilde silahlandırılması üzerine kurduklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:
Şimdiye kadar olduğu gibi Ege’yi donanmanın savunması anlamsız. Yeni fırkateynler, yeni savaş gemileri Ege gibi dar bir denizde sınırlı faaliyet göstermek ve modern tehditlere maruz kalmak için çok pahalı araçlardır. Değeri 1 milyar Euro olan bir fırkateyni, değeri birkaç bin euroluk bir İHA ile imha edebilirsiniz. Bu yüzden doktrinimizi tamamen değiştirdik. Ege, sadece donanma tarafından korunmayacak. Ağırlıklı olarak, binlerce değilse bile yüzlerce adaya dağılmış seyyar füzelerle korunacak. Ege’de denizi karadan (adalardan) kapatacağız. Böylece donanmanın operasyonları da bu dar denizle sınırlı kalmayacak.”
“Türkiye’nin 1 Milyon İHA’sı Var” İddiası
Konuşmasında Türkiye’nin üretim kapasitesine dair dikkat çekici ve bağımsız kaynaklarca teyit edilmemiş rakamlar da telaffuz eden Dendias, Yunan ordusunun acilen bir dönüşüm geçirmesi gerektiğini savundu. Tehdit algılarının merkezine Türkiye’yi yerleştiren Dendias, sözlerini şöyle sürdürdü:
Şimdiye kadar kara kuvvetlerindeki askerin silahı tüfekti. Askerin silahı artık İHA’dır. Yunan ordusu süratle İHA çağına girmelidir. Her asker İHA eğitimi almalıdır. Bizim için en görünür tehdidi oluşturan ülke İHA üretiyor. Edindiğimiz bilgilere göre bu ülkenin hazır durumda 1 milyondan fazla İHA’sı var. Kızıldeniz’de gerçek savaş ortamında başarıyla denediğimiz ve ‘Kentavros’ adını verdiğimiz anti-İHA sistemini tüm fırkateynlere yerleştirmeyi planlıyoruz. Bu sistemi, bazı değişikliklerle karada da İHA’lara karşı kullanabileceğiz. Ayrıca 150 bin gönüllü yedek askerden oluşan yeni bir güç oluşturmayı amaçlıyoruz. Böylece toplam yedek asker sayısının 250 bine ulaşmasını hedefliyoruz.”
Ankara’dan “Hayalperestlik” Uyarısı ve Askeri Rest
Yunan Bakan’ın uluslararası anlaşmalarla silahsızlandırılmış statüde bulunan adaları tahkim etme planına Ankara sessiz kalmadı. AA’nın haberine göre Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Yunanistan’ın askeri faaliyetlerinin yakından izlendiğini vurguladı. Bakanlık, Dendias’ın açıklamalarını “gerginliği artırıcı ve gerçeklerden kopuk” olarak nitelendirerek şu açıklamayı yaptı:
Komşumuz Yunanistan’ın askeri faaliyetleri dahil olmak üzere bölgemizdeki tüm gelişmeler tarafımızdan dikkatle ve yakından takip edilmektedir. Her zaman vurguladığımız gibi Ege Denizi dahil olmak üzere bölgemizin barış ve istikrar bölgesi olması ülkemizin temel önceliğidir. Bu doğrultuda üzerimize düşen sorumlulukları yerine getiriyoruz. Beklentimiz, Yunanistan’ın da aynı yapıcı tutumu sergilemesidir. Bazı Yunan yetkililer tarafından yapılan gerginliği artırıcı eylem ve söylemler ile uluslararası anlaşmalara aykırı, gerçeklerden kopuk, hayalci açıklamalar, her iki ülke lideri arasındaki mutabakata dayalı oluşan olumlu atmosfere zarar vermekten başka bir işe yaramamaktadır.”
MSB, açıklamasının final bölümünde ise Türk Silahlı Kuvvetleri’nin caydırıcılığına atıfta bulunarak, olası bir tehdit durumunda Türkiye’nin tavrının ne olacağını net bir dille kayda geçirdi:
Türk Silahlı Kuvvetleri, kendisine tehdit oluşturmayan hiç kimse için tehdit değildir. Ancak ülkemize yönelebilecek her türlü tehdidi bertaraf edecek güç ve kararlılıktadır. Türkiye’yi hedef alan girişimlerin geçmişte sonuçsuz kaldığı gibi bugün ve gelecekte de başarıya ulaşamayacağını bir kez daha hatırlatıyoruz.”
Yunanistan, Uluslararası Hukuku Hiçe Sayarak Adaları Silahlandırıyor
Yunanistan, Türkiye’nin kendisi için Ege’de bir tehdit unsuru olduğu iddiasıyla, taraf olduğu uluslararası antlaşmaların aksi yöndeki hükümlerine rağmen Doğu Ege adalarının gayriaskeri statüsünü ihlal etmeyi sürdürüyor.
1914 Altı Devlet Kararı ile Taşoz, Bozbaba, İpsara, Semadirek ve Limni adaları Yunanistan’a verilirken, Yunanistan’ın tahkimat yapmaması ve adaları bahri veya askeri amaçla kullanmaması konusunda Altı Devlet’e ve Türkiye’ye yeterli garanti vermesi kararlaştırıldı. Bu karar da Lozan Antlaşması’nın 12. maddesiyle onaylandı.
Lozan Antlaşması’nda, Yunanistan’ın egemenliğini devraldığı Midilli, Sakız, Sisam ve Ahikerya’da hiçbir deniz üssü ve istihkam kuramayacağı hükme bağlandı.
Paris Antlaşması’nın ilgili maddelerinde de egemenliği Yunanistan’a devredilen Onikiadaların gayri askeri statüde kalmasına vurgu yapıldı. Antlaşmanın ekinde gayriaskeri statünün detaylı bir tanımına da yer verildi. Buna göre, adalarda ve adaların karasularında herhangi bir üs, tahkimat kurulamayacak; hava, deniz ve kara araçları bulunamayacak, askeri tatbikat yapılamayacaktı.
Her iki antlaşma da adalarda yalnızca kolluk kuvveti görevi görebilecek sınırlı sayıda emniyet gücünün bulunmasına izin veriliyor. Bu kapsamda Yunanistan’ın, taraf olduğu uluslararası antlaşmaların açık hükümleri kapsamında Doğu Ege Adalarını silahlandırma hakkı bulunmuyor.
